Bu başvuruyu daha önce değerlendirmişsiniz.
Başlık
Sistem Düşüncesi Yaklaşımıyla İklim Eğitimi Programının Tasarlanması ve Uygulanması
Çalışma dönemi başlangıç
- 07.2024
Çalışma dönemi bitiş
- 07.2026
Çalışma aşaması
- Tamamlandı
Çalışma iklim eğitimi alanında hangi konu başlıklarıyla ilişkilidir?
- İklim biliminin temel kavramları, Öğretmen gelişimi, Okul temelli iklim okuryazarlığı çalışmaları
Çalışmanın hedef kitlesi kimlerden oluşmaktadır?
- Öğretmenler, Eğitimciler
Çalışma hangi düzeyde yürütüldü?
- Ulusal düzey
Çalışmanın uygulandığı yer(ler)
- İstanbul, Ankara, İzmir, Antalya, Diyarbakır, Erzurum, Samsun
Çalışma ortakları ya da paydaşları
- TUBITAK destekli proje kapsamında yürütülmüştür (Proje No: 124K058)
Çalışmanızı özetleyiniz:
- Bu proje, iklim krizi gibi karmaşık sosyobilimsel sorunların bütüncül bir bakışla ele alınması gerektiği ihtiyacından doğmuştur. İklim eğitimi, değişkenler arası ilişkileri ve geri besleme döngülerini görmeyi gerektirir. Ayrıca MEB'in 2022'de uygulamaya koyduğu Çevre Eğitimi ve İklim Değişikliği Dersi, bu dersi etkili bir şekilde yürütebilecek öğretmenlere olan ihtiyacı belirginleştirmiştir. Proje, fen bilgisi öğretmen adaylarıyla yürütülmüş; yedi coğrafi bölgeden 505 aday yüz yüze, 130 aday ise çevrim içi eğitime katılmıştır. İklim eğitimiyle ilişkisini, iklim krizini öğretilebilir bir sistem olarak ele alarak kurmuştur. Öğretmen adaylarına iklim sisteminin bileşenlerini ve aralarındaki nedensel ilişkileri sistem düşüncesi araçlarıyla çözümleme olanağı sunulmuştur. Amaç, öğretmen adaylarının sistem düşüncesi yaklaşımıyla iklim eğitimi konusundaki bilgi ve becerilerini artırmak, bu amaca hizmet eden bir eğitim programı geliştirmek ve adayların zihinsel modellerini ve nedensel döngü diyagramlarını değerlendirmektir. Projenin etkisi, ön test/son test, görüşmeler ve ağ analiziyle değerlendirilmiştir. Süreç, kapanış çalıştayının ve materyallerin proje web sitesinde açık erişime sunulmasıyla tamamlanmıştır.
Çalışmanın faaliyetleri ve kullanılan yöntemler
- Proje kapsamında fen bilgisi öğretmen adaylarına yönelik kapsamlı bir öğretmen eğitimi yürütülmüştür. Türkiye'nin yedi coğrafi bölgesinde, her biri iki gün ve altı oturumdan oluşan yüz yüze eğitim programı (505 katılımcı) ile sekiz haftalık çevrim içi eğitim programı (130 katılımcı) uygulanmış; ayrıca çıktıların paydaşlarla paylaşıldığı, 101 kişinin katıldığı bir Proje Kapanış Çalıştayı düzenlenmiştir. Pedagojik açıdan katılımcı, etkileşimli, bağlam temelli ve etkinlik/deneyim temelli yöntemler kullanılmıştır. Öğretmen adayları ilişki çemberleri, nedensel döngü diyagramları ve sistem dinamikleri araçlarıyla iklim sistemine ilişkin zihinsel modellerini oluşturarak uygulamalı biçimde çalışmışlardır. Grup etkinlikleri yoluyla akran etkileşimine de yer verilmiştir. Çalışma kapsamında, Sistem Düşüncesiyle İklim Eğitimi Etkinlik Kılavuzu ile geçerli ve güvenilir bir Sistem Düşüncesi Beceri Testi geliştirilmiştir. Etkinlik kılavuzu proje web sitesi üzerinden açık erişimli dijital içerik olarak paylaşıma sunulmuştur.
Çalışmanın iklim adaleti ve eşitsizliklerle ilişkisi
- Proje iklim adaleti ve eşitsizlikleri bir modül olarak ele almıştır. İklim Adaleti ve Dalga Etkisi Diyagramı etkinliğinde iklim adaleti, iklim değişikliğinin yük, fayda ve sorumluluklarının eşit olmayan dağılımı olarak tanımlanmış; Risk = Tehlike × Maruziyet × Etkilenebilirlik formülüyle eşitsizliğin yoksulluk ve ayrımcılık gibi yapısal etkenlerden kaynaklandığı gösterilmiştir. Küresel ölçekte tarihsel sorumluluk, küçük ada devletleri ve yerli topluluklar; yerel ölçekte ise yoksul mahalleler, etnik azınlıklar, kadınlar ve çocuklar gibi dezavantajlı gruplar üzerindeki orantısız etkiler tartışılmıştır. Türkiye bağlamındaki bölgesel farklara ve dezavantajlı gruplara da değinilmiştir. Katılımcılar, yükselen deniz seviyesi ve Lani, kuraklık ve Miguel gibi vaka senaryoları üzerinden dalga etkisi diyagramları oluşturarak sosyal, ekonomik ve kültürel etkileri somut deneyimlerle ilişkilendirmiştir. Dünya İklim Oyunu'ndaki Yeşil İklim Fonu müzakereleri ve empati kazanımları da adalet boyutunu pekiştirmiştir.
Çalışmanın çıktıları ve etkileri
- Proje, yedi bölgede 505 öğretmen adayına yüz yüze, 130 adaya çevrim içi olarak uygulanmış; 101 katılımcılı kapanış çalıştayı düzenlenmiştir. Çıktılar ISBN'li Sistem Düşüncesiyle İklim Eğitimi Etkinlik Kılavuzu, geçerli-güvenilir Sistem Düşüncesi Beceri Testi, açık erişimli materyaller ve proje web sitesi olarak sunulmuştur. Geri bildirimler bireysel görüşmelerle toplanmıştır. Ön-test/son-test ölçümleri, iklim bilgisi ve sistem düşüncesi becerisi puanlarında istatistiksel olarak anlamlı artış göstermiş; program cinsiyetten bağımsız biçimde işlemiş, en düşük başlangıç düzeyindeki adaylar en çok kazanımı sağlamıştır. Materyaller açık erişime sunularak hizmet içi eğitim, K-12 ve farklı öğretmenlik alanlarına uyarlanabilir biçimde yaygınlaştırılması hedeflenmiştir.