Bu başvuruyu daha önce değerlendirmişsiniz.
Başlık
Ege Üniversitesi Edebiyat Fakültesi öğrencileri arasında Ekolojik ve Antroposen Farkındalığının Değerlendirilmesi
Çalışma dönemi başlangıç
- 01/03/2025
Çalışma dönemi bitiş
- 01/07/2025
Çalışma aşaması
- Tamamlandı
Çalışma iklim eğitimi alanında hangi konu başlıklarıyla ilişkilidir?
- İklim krizinin çocuklar ve gençler üzerindeki etkileri, İklim adaleti ve eşitsizlikler, İklim kaygısı ve iyi olma hâli
Çalışmanın hedef kitlesi kimlerden oluşmaktadır?
- Gençler, Eğitimciler
Çalışma hangi düzeyde yürütüldü?
- Okul düzeyi
Çalışmanın uygulandığı yer(ler)
- Ege Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Öğrencileri
Çalışma ortakları ya da paydaşları
- Ege Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Arkeoloji Bölümü - Antroposen Araştırma Grubu (ANTROG)
Çalışmanızı özetleyiniz:
- Amacımız, Antroposen, iklim krizi ve biyoçeşitlilik kaybı gibi temalar etrafında Ege Üniversitesi Edebiyat Fakültesi öğrencilerinin ekolojik farkındalık düzeylerini değerlendirmek ve ileriye dönük üniversitemizde ve fakültemizde uygulanabilecek iyileştirme ve geliştirme önerileri sunabilmektir. Ege Üniversitesi Edebiyat Fakültesi’nin farklı bölümlerinden toplam 266 öğrencinin katılımıyla gerçekleştirilen çalışma, insan faaliyetlerinin ekosistemler üzerindeki kalıcı etkileri konusunda öğrencilerin önemli bir farkındalığa sahip olduğunu göstermekte ve üniversitelerin bu alandaki rollerinin altını çizmektedir. Öğrenciler, günlük yaşamlarında çevre dostu bireysel tercihleri benimseme konusunda da önemli bir eğilim sergilemektedir. Ancak, bulgular öğrencilerin "Antroposen" veya "iklim adaleti" gibi spesifik akademik kavramlara olan aşinalıklarında belirgin boşluklar bulunduğunu ortaya koymaktadır. Bireysel çevre dostu davranışlara olan yüksek eğilime rağmen, kolektif ekolojik eylemlere veya sivil toplum kuruluşlarına katılımlarının düşük olduğu gözlemlenmiştir. Bu durumun bilgi eksikliği, fırsatların görünür olmaması veya aktivizmin politik veya radikal olarak algılanması gibi faktörlerden kaynaklandığı düşünülmektedir. Türkiye genelindeki gençlik anketleriyle yapılan karşılaştırmalar, Ege Üniversitesi Edebiyat Fakültesi öğrencilerinin bu konulardaki algılarının ulusal eğilimlerle büyük ölçüde örtüştüğünü, hatta bazı alanlarda daha yüksek bir duyarlılık sergilediklerini göstermektedir. Bu bulgular ışığında rapor, üniversite müfredatına ekolojik konuların daha derinlemesine entegrasyonu, kampüs içi sürdürülebilirlik uygulamalarının güçlendirilmesi ve öğrencilerin kolektif ekoloji ve iklim hareketlerine katılımını teşvik edecek stratejilerin geliştirilmesi gibi alanlarda somut öneriler sunmaktadır.
Çalışmanın faaliyetleri ve kullanılan yöntemler
- Araştırmanın hedef kitlesi, Ege Üniversitesi Edebiyat Fakültesi'nde öğrenim gören lisans öğrencileridir. Uygulama, İzmir’in Bornova ilçesindeki Ege Üniversitesi Edebiyat Fakültesi’nde gerçekleştirilmiştir. Veri toplama aracı olarak “jotform” ücretli uygulaması üzerinden “Ekolojik Farkındalık Anketi” başlıklı bir çevrimiçi anket kullanılmıştır3. Anketin hazırlanması, uygulanması, cevapların derlenmesi, istatistiki sonuçların oluşturulması ve raporlanması proje faaliyetlerini oluşturmuştur. Anketin oluşturulmasında Protohistorya ve Önasya Arkeolojisi lisans öğrencisi, gıda mühendisi ve sürdürülebilir enerji uzmanı Dr. Barış Onur Örs, Almanca Mütercim-Tercümanlık lisans öğrencisi Şeyma İlgün ve proje yürütücüsü, ANTROG lideri Prof. Dr. Çiler Çilingiroğlu birlikte çalıştı. Proje çalışanlarından Şeyma İlgün anketin tasarlanmasında, çevrimiçi ortamda yayınlanmasında, aşağıda görülen QR code’un yaygınlaştırılmasında ve verilerin toplanmasında aktif görev aldı. Verilerin toplanmasında ANTROG üyesi ve Ege Üniversitesi Yabancı Diller YO’ndan Öğr. Gör. Dr. Hatice Bakanlar Mutlu büyük katkı sundu. Raporlama aşamasında Dr. Barış Onur Örs ve Prof. Dr. Çiler Çilingiroğlu görev aldılar. Lisans öğrencilerine erişimimiz yüz yüze anket toplamak ve öğrencilerin yer aldığı ders whatsapp gruplarıyla fakültenin çeşitli panolarına asılan afişler aracılığıyla olmuştur. Genel olarak farklı bölüm öğrencilerine erişmek zor olmuştur. Bunun için farklı bölümlerdeki öğretim üyelerinin destek ve yardımına başvuruldu. Topladığımız veriler ve farklı bölümlerden öğrencilerin değişen nicelikteki katılımları bölüm bazında bilgi üretmeyi engellemektedir.
Çalışmanın iklim adaleti ve eşitsizliklerle ilişkisi
- Türkiye genelinde yapılan araştırmalar, gençler arasında iklim değişikliği konusunda yüksek bir endişe düzeyi olduğunu tutarlı bir şekilde ortaya koymaktadır. Gençlerin büyük bir çoğunluğu, iklim değişikliğinin insan kaynaklı olduğuna inanmakta ve bunu Türkiye'nin karşı karşıya olduğu en önemli tehlikelerden biri olarak görmektedir. Ancak bu yüksek genel farkındalık, her zaman doğru bilgiye veya kolektif eyleme dönüşmemektedir. Yapılan çalışmalar, gençlerin bireysel çabalara yatkın olmalarına rağmen örgütlü ekolojik hareketlere katılımlarının düşük kaldığını göstermektedir. Bu genel çerçeveden hareketle, mevcut rapor, bu eğilimleri Ege Üniversitesi Edebiyat Fakültesi özelinde incelemeyi amaçlamıştır. Çalışma, fakülte öğrencilerinin iklim değişikliği, ekolojik kriz ve Antroposen Çağı’na ilişkin farkındalıklarını, tutumlarını ve davranışlarını değerlendirmektedir. Bu sayede, mevcut eğitimden kaynaklanan olası eksiklikler ve eşitsizlikler, popüler bilgi kanallarının ve sosyal medyanın etkisi ve öğrencilerin iklim eylemine katılım potansiyelleri üzerine çıkarımlar yapılması hedeflenmiştir.
Çalışmanın çıktıları ve etkileri
- 266 öğrenciye ulaşılarak bir çevrimiçi anket uygulanmıştır. Çalışma sonucunda detaylı bir sonuç raporu üretilmiştir. Katılımcılar, mevcut müfredatın iklim krizini işlemede yetersiz kaldığını () belirtmiş ve bu derslerin zorunlu/seçmeli olması yönünde geri bildirim vermiştir. Öğrencilerin ekolojik farkındalıklarının yüksek olduğu, günlük hayatta çevre dostu kararlar aldıkları ancak "Antroposen" gibi akademik kavramlarda bilgi eksikliği yaşadıkları ve kolektif eylemlere katılımlarının düşük olduğu gözlemlenmiştir. Öğrencilerin yüksek bireysel çevre duyarlılığına rağmen akademik bilgi ve kolektif eylem eksikliği yaşaması, üniversitelerin müfredat entegrasyonu ve güvenli katılım kanalları sağlama sorumluluğunu kritik hale getirmektedir. Gelecekte anketin diğer fakültelerde veya farklı üniversitelerde tekrarlanması, yaygınlaştırılması ve boylamsal araştırmalarla izlenmesi planlanmaktadır.